وات، لومن و لوکس: سه عددی که خرید چراغ را تعیین می‌کنند

فروشنده می‌پرسد «چند واتی می‌خواهید؟» و همین سوال، ریشه‌ی بیشتر خریدهای اشتباه است. وات هیچ چیزی درباره‌ی نور نمی‌گوید.

سه واحد، سه معنی متفاوت

وات (W) — مصرف برق

چقدر برق می‌خورد. همین. در دوران لامپ رشته‌ای، وات تقریباً با نور رابطه‌ی مستقیم داشت چون همه‌ی لامپ‌ها یک فناوری بودند. با آمدن LED این رابطه از بین رفت: دو LED ده واتی از دو برند مختلف می‌توانند نورشان دو برابر هم فرق کند.

لومن (lm) — نوری که چراغ تولید می‌کند

عدد واقعی نور. این عددی است که باید بخرید.

لوکس (lx) — نوری که به سطح می‌رسد

لومن تقسیم بر مساحت. لوکس چیزی است که چشم شما تجربه می‌کند و به فاصله، زاویه و رنگ دیوار هم بستگی دارد.

بازده: مهم‌ترین عددی که کسی نگاه نمی‌کند

لومن بر وات (lm/W) نشان می‌دهد چراغ چقدر برق را به نور تبدیل می‌کند.

• زیر ۸۰ lm/W — کیفیت پایین، از خرید صرف نظر کنید
• ۹۰ تا ۱۱۰ lm/W — قابل قبول برای مصرف خانگی
• بالای ۱۲۰ lm/W — خوب؛ برای فروشگاه و فضای پرکارکرد صرفه دارد

یک چراغ ۱۵۰۰ لومنی که ۱۰ وات می‌خورد (۱۵۰ lm/W) بهتر از چراغ ۱۵۰۰ لومنی است که ۲۰ وات می‌خورد — نور یکسان، نصف قبض.

جدول تبدیل برای وقتی که با «وات قدیمی» فکر می‌کنید

| لامپ رشته‌ای قدیم | لومن تقریبی | معادل LED |

| --- | --- | --- |

| ۲۵ وات | ۲۵۰ لومن | ۳ تا ۴ وات |

| ۴۰ وات | ۴۵۰ لومن | ۵ تا ۶ وات |

| ۶۰ وات | ۸۰۰ لومن | ۸ تا ۱۰ وات |

| ۷۵ وات | ۱۱۰۰ لومن | ۱۰ تا ۱۲ وات |

| ۱۰۰ وات | ۱۶۰۰ لومن | ۱۴ تا ۱۸ وات |

چه چیزی باید روی جعبه باشد

اگر این چهار عدد روی بسته‌بندی نیست، محصول را کنار بگذارید:

1. لومن — خروجی نور
2. وات — مصرف
3. دمای رنگ بر حسب کلوین — ۲۷۰۰ تا ۶۵۰۰
4. CRI یا Ra — شاخص نمود رنگ

نبودن این‌ها معمولاً یعنی عددها آنقدر بد هستند که سازنده ترجیح داده ننویسد.

یک دام رایج: لومنِ چیپ در برابر لومنِ چراغ

بعضی سازنده‌ها لومن خام LED را می‌نویسند، نه نوری که واقعاً از چراغ بیرون می‌آید. حباب، دیفیوزر و بازتابنده همیشه بخشی از نور را می‌گیرند — معمولاً ۱۰ تا ۲۵ درصد.

عددی که به آن نیاز دارید لومن خروجی چراغ است (گاهی با عبارت luminaire lumens مشخص می‌شود). اگر شک دارید، عدد پایین‌تر را مبنا بگذارید.

کاهش نور در طول عمر

LED یک‌باره نمی‌سوزد؛ کم‌نور می‌شود. مشخصه‌ی L70 یعنی چند ساعت طول می‌کشد تا نور به ۷۰ درصد اولیه برسد.

• L70 برابر ۱۵٬۰۰۰ ساعت — حدود ۵ سال با ۸ ساعت روشنایی روزانه
• L70 برابر ۳۰٬۰۰۰ ساعت — حدود ۱۰ سال

برای فروشگاهی که ۱۴ ساعت در روز روشن است، این عدد از قیمت خرید مهم‌تر است.

خلاصه‌ی خرید

لومن مورد نیازتان را حساب کنید، بعد دنبال چراغی بگردید که آن لومن را با کمترین وات بدهد و CRI و دمای رنگ مناسب داشته باشد. وات آخرین چیزی است که باید نگاهش کنید.

راهنمای تصویری مقاله