سطح مقطع کابل تنها جایی است که صرفهجویی، مستقیم به ایمنی میخورد. سیم نازکتر گرم میشود، ولتاژ را افت میدهد، و در بدترین حالت آتش میگیرد.
دو چیزی که سطح مقطع را تعیین میکند
۱. جریان مجاز
هر سطح مقطع فقط تا مقدار مشخصی جریان را بدون گرم شدن تحمل میکند:
| سطح مقطع | جریان مجاز تقریبی | توان در ۲۲۰ ولت |
| --- | --- | --- |
| ۱٫۵ میلیمتر مربع | ۱۴ آمپر | حدود ۳ کیلووات |
| ۲٫۵ میلیمتر مربع | ۱۸ آمپر | حدود ۴ کیلووات |
| ۴ میلیمتر مربع | ۲۵ آمپر | حدود ۵٫۵ کیلووات |
| ۶ میلیمتر مربع | ۳۲ آمپر | حدود ۷ کیلووات |
| ۱۰ میلیمتر مربع | ۴۳ آمپر | حدود ۹٫۵ کیلووات |
این عددها برای کابل در لوله و دمای متعارف است. اگر چند کابل در یک لوله باشند یا محیط گرم باشد، ظرفیت کمتر میشود.
۲. افت ولتاژ
حتی اگر سیم گرم نشود، در مسیر طولانی ولتاژ افت میکند. افت بیش از ۳ درصد باعث میشود چراغها کمنور شوند و موتورها بد راه بیفتند.
قاعدهی سرانگشتی: برای هر ۲۰ متر مسیر، یک رده سطح مقطع بالاتر بروید.
انتخاب استاندارد برای ساختمان مسکونی
- روشنایی: ۱٫۵ میلیمتر مربع
- پریز عمومی: ۲٫۵ میلیمتر مربع
- آشپزخانه (مدار مستقل): ۲٫۵ تا ۴
- کولر گازی: مدار مستقل، ۴ به بالا بسته به توان
- آبگرمکن برقی و اجاق برقی: مدار مستقل، ۶ به بالا
- کنتور تا تابلو اصلی: بسته به آمپراژ انشعاب، معمولاً ۱۰ به بالا
مس یا آلیاژ؟
در بازار سیمهایی هست که ظاهر مسی دارند اما آلیاژ مس-آلومینیوم یا حتی مساندود هستند. اینها مقاومت بیشتری دارند، بیشتر گرم میشوند و در محل اتصال زودتر اکسید میشوند.
راه تشخیص ساده:
- وزن. مس سنگین است. حلقهی سیم مسی اصل، محسوستر از تقلبی سنگین است.
- رنگ مقطع. مس خالص رنگ سرختری دارد؛ آلیاژ متمایل به زرد یا سفید است.
- انعطاف. سیم مسی نرم خم میشود و نمیشکند. آلیاژ ترد است.
- استاندارد. روی روکش باید مشخصات و نشان استاندارد چاپ شده باشد.
نوع روکش را درست انتخاب کنید
- NYA (سیم افشان تکرشته با روکش PVC): داخل لوله، در ساختمان
- NYY یا NYM (کابل با روکش دوم): جایی که کابل بدون لوله کشیده میشود یا دفنی است
- کابل با روکش مقاوم UV: فضای باز و در معرض آفتاب
- کابل نسوز (LSZH): مسیرهای فرار، پارکینگ، فضای عمومی — هنگام آتش دود سمی کمتری تولید میکند
اشتباهات نصب
پر کردن بیش از حد لوله. بیش از ۴۰ درصد سطح مقطع لوله را اشغال نکنید. لولهی پر یعنی گرمای انباشته و سیم آسیبدیده هنگام کشیدن.
اتصال مس به آلومینیوم بدون واسط. این دو فلز با هم واکنش میدهند و محل اتصال بهمرور مقاومت پیدا میکند و داغ میشود. اگر ناچارید، از ترمینال دوفلزی مخصوص استفاده کنید.
پیچاندن سیم به هم بهجای ترمینال. هر اتصال باید در جعبهی تقسیم و با ترمینال یا وایرنات باشد. اتصال پیچیده و نواردار، نقطهی داغ آینده است.
نکشیدن نخ کشنده. همیشه یک رشته نخ اضافه داخل لوله بگذارید. سال بعد که بخواهید یک سیم اضافه کنید، تفاوتش با کندن دیوار است.
سیم ارت را فراموش نکنید
سطح مقطع سیم ارت معمولاً برابر با فاز است تا ۱۶ میلیمتر مربع. ارت باید مسیر مستقل خودش را تا چاه ارت داشته باشد — هرگز به نول وصلش نکنید.
